سورهٔ ۸۰

سُورَةُ عَبَسَ

Abasa · ۴۲ آیه · مکه

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ ۝١

چهره در هم کشید و روی برتافت...

أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ ۝٢

از اینکه نابینایی به سراغ او آمده بود!

وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ ۝٣

تو چه می‌دانی شاید او پاکی و تقوا پیشه کند،

أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ ۝٤

یا متذکّر گردد و این تذکّر به حال او مفید باشد!

أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ ۝٥

امّا آن کس که توانگر است،

فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ ۝٦

تو به او روی می‌آوری،

وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ ۝٧

در حالی که اگر او خود را پاک نسازد، چیزی بر تو نیست!

وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ ۝٨

امّا کسی که به سراغ تو می‌آید و کوشش می‌کند،

وَهُوَ يَخْشَىٰ ۝٩

و از خدا ترسان است،

فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ ۝١٠

تو از او غافل می‌شوی!

كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ ۝١١

هرگز چنین نیست که آنها می‌پندارند؛ این (قرآن) تذکّر و یادآوری است،

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ ۝١٢

و هر کس بخواهد از آن پند می‌گیرد!

فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ ۝١٣

در الواح پرارزشی ثبت است،

مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةِۭ ۝١٤

الواحی والاقدر و پاکیزه،

بِأَيْدِى سَفَرَةٍ ۝١٥

به دست سفیرانی است‌

كِرَامِۭ بَرَرَةٍ ۝١٦

والا مقام و فرمانبردار و نیکوکار!

قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ ۝١٧

مرگ بر این انسان، چقدر کافر و ناسپاس است!

مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ ۝١٨

(خداوند) او را از چه چیز آفریده است؟!

مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ ۝١٩

او را از نطفه ناچیزی آفرید، سپس اندازه‌گیری کرد و موزون ساخت،

ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ ۝٢٠

سپس راه را برای او آسان کرد،

ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ ۝٢١

بعد او را میراند و در قبر پنهان نمود،

ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ ۝٢٢

سپس هرگاه بخواهد او را زنده می‌کند!

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ ۝٢٣

چنین نیست که او می‌پندارد؛ او هنوز آنچه را (خدا) فرمان داده، اطاعت نکرده است!

فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ ۝٢٤

انسان باید به غذای خویش (و آفرینش آن) بنگرد!

أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا ۝٢٥

ما آب فراوان از آسمان فرو ریختیم،

ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا ۝٢٦

سپس زمین را از هم شکافتیم،

فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا ۝٢٧

و در آن دانه‌های فراوانی رویاندیم،

وَعِنَبًا وَقَضْبًا ۝٢٨

و انگور و سبزی بسیار،

وَزَيْتُونًا وَنَخْلاً ۝٢٩

و زیتون و نخل فراوان،

وَحَدَآئِقَ غُلْبًا ۝٣٠

و باغهای پردرخت،

وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا ۝٣١

و میوه و چراگاه،

مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ ۝٣٢

تا وسیله‌ای برای بهره‌گیری شما و چهارپایانتان باشد!

فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ ۝٣٣

هنگامی که آن صدای مهیب [= صیحه رستاخیز] بیاید، (کافران در اندوه عمیقی فرومی‌روند)!

يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ۝٣٤

در آن روز که انسان از برادر خود می‌گریزد،

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ ۝٣٥

و از مادر و پدرش،

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ ۝٣٦

و زن و فرزندانش؛

لِكُلِّ ٱمْرِىٍٕ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ ۝٣٧

در آن روز هر کدام از آنها وضعی دارد که او را کاملاً به خود مشغول می‌سازد!

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ ۝٣٨

چهره‌هائی در آن روز گشاده و نورانی است،

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ ۝٣٩

خندان و مسرور است؛

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ ۝٤٠

و صورتهایی در آن روز غبارآلود است،

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ ۝٤١

و دود تاریکی آنها را پوشانده است،

أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ ۝٤٢

آنان همان کافران فاجرند!

متن: تنزیل (رسم عثمانی) · ترجمه: ناصر مکارم شیرازی · تلاوت: مشاری العفاسی